Người làm báo Tiền Giang

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Giao tiếp – Kỹ năng nền tảng của nhà báo

Đăng lúc: Thứ ba - 07/07/2015 14:39
Trong hoạt động báo chí, việc kết hợp nhuần nhuyễn kỹ năng giao tiếp với nghiệp vụ báo chí là điều kiện để nhà báo đạt được hiệu quả trong công việc và thành công trong sự nghiệp.

Sinh viên khoa Phát thanh - Truyền hình (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) thực hành
kỹ năng quay phim và phỏng vấn  - Nguồn:  kenhtuyensinh.vn
Khả năng giao tiếp của nhà báo càng tốt thì thông tin thu nạp được càng nhiều, truyền tải đến công chúng càng hiệu quả. Sự năng động, nhiệt tình và trách nhiệm của nhà báo trong việc giao tiếp với các thành phần trong xã hội, nghiên cứu tìm tòi để sáng tạo ra tác phẩm báo chí mang dấu ấn riêng, có tác động sâu sắc tới công chúng, xã hội có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả công việc.

Kỹ năng giao tiếp của nhà báo thể hiện xuyên suốt trong các hoạt động tác nghiệp từ việc tiếp xúc cơ sở lấy tư liệu, phỏng vấn đến hình thành ý tưởng đề tài, hoàn thành tác phẩm báo chí để xuất bản hoặc phát sóng; thông qua đó thể hiện khả năng nhận biết vấn đề, xử lý thông tin, cách sử dụng ngôn ngữ báo chí của từng thể loại để diễn đạt ý tưởng, giúp cho người tiếp nhận thông tin hiểu rõ, nắm bắt được nhiều thông tin.

1. Giao tiếp với nguồn tin

Nhà báo cần thiết lập một mạng lưới các mối quan hệ xã hội rộng. Nhà báo nên có mối quan hệ với chuyên gia ở các lĩnh vực khác nhau để khi cần hỏi ý kiến, cần tư vấn, giúp đỡ, nhà báo có thể liên hệ và làm việc nhanh chóng và hiệu quả. Mạng lưới mối quan hệ chỉ có được khi nhà báo biết sử dụng kĩ năng giao tiếp để thiết lập, phát triển chiều rộng và chiều sâu các mối quan hệ, duy trì chúng trong sự tin cậy và tương tác lẫn nhau.

Trong một cuộc tiếp xúc cụ thể, kĩ năng giao tiếp tốt giúp nhà báo đưa ra lời nói, biểu thị thái độ, thể hiện cử chỉ hợp lý. Hơn thế, cử chỉ của nhà báo có thể xác lập sự tin cậy, sự đồng cảm và khuyến khích câu trả lời. Đôi khi, chỉ một ánh mắt của nhà báo, một cái nắm tay thấu hiểu, một lời nói đúng lúc mà nhân vật “cởi tấm lòng”. Phong cách giao tiếp thể hiện tầm vóc văn hóa của nhà báo. Những hành vi ứng xử thể hiện sự tôn trọng, sự tin cậy, ý thức hợp tác lẫn nhau, tôn trọng nghề nghiệp và hình ảnh của bản thân mình luôn hàm chứa những giá trị văn hóa không nhỏ và góp phần tạo dựng chân dung nhà báo như một nhà văn hóa. Trong đó, cần phải nhắc tới vai trò của vốn sống và sự mẫn cảm của nhà báo trong việc nhận biết và quyết định phải làm gì, ứng xử như thế nào, vào lúc nào.

Kỹ năng tốt cũng giúp nhà báo khai thác sâu vào chủ đề, mở ra trường thông tin sâu rộng. Nhờ kỹ năng giao tiếp tốt, nhà báo có được những thông tin mới mẻ, chân thật, độc đáo mà nhân vật trong quá trình trò chuyện bộc lộ một cách tự nhiên. Đó là khi nhà báo mang đến cho nhân vật cảm giác được hiểu, được chia sẻ, được ghi nhận. Những nhà báo giỏi giao tiếp luôn tạo ra được không gian chia sẻ thoải mái và chân thành. Trên sóng phát thanh, truyền hình, nhiều cuộc nói chuyện giữa nhà báo và khách mời thu hút sự chú ý của công chúng từng phút từng giây bởi tính hấp dẫn của câu chuyện. Chính khả năng giao tiếp tạo nên sự thành công của nhà báo.

Bên cạnh đó, giao tiếp báo chí luôn là dạng giao tiếp có chủ đích, trong đó nhà báo chủ động tìm kiếm, khai thác và thẩm định thông tin nên một trong những điều kiện quan trọng và tiên quyết để giao tiếp tốt với nguồn tin là nhà báo có sự chuẩn bị tốt. Nhà báo cần có sự chuẩn bị trước về thông tin, tìm hiểu trước chủ đề, về nhân vật mình sẽ gặp gỡ và phỏng vấn, lường trước các tình huống, dự trù các phương án xử lý… Nhờ vậy, khi tác nghiệp, nhà báo tự tin và chủ động trước nhân vật, trước vấn đề và xử lý tốt mọi tình huống, khai thác sâu vào nội dung, bám được sát mục tiêu và thu được nhiều thông tin nhất có thể. Một nhà báo chuyên nghiệp sẽ hiểu được ý nghĩa của việc chuẩn bị chu đáo, chi tiết đến từng chiếc bút, cục pin, cuốn sổ… Tính chuyên nghiệp biểu hiện ở những hành động, những thứ rất nhỏ bởi khi tác nghiệp, chỉ cần thiếu đi một trong những thứ đó, hoặc chỉ việc cây bút duy nhất hết mực đã ảnh hưởng đến tác phong, tư thế làm việc của mình. Nhà báo biết xác định cách ăn mặc phù hợp với môi trường giao tiếp và xác định phong cách giao tiếp phù hợp. Không thể xuất hiện ở một sự kiện trọng đại với một trang phục bỗ bã kiểu áo phông, quần ngố nhiều túi. Không thể mặc những trang phục lộng lẫy, đắt tiền để đi gặp gỡ, phỏng vấn những người nông dân chân lấm tay bùn. Đã từng có câu chuyện cười về một phóng viên nữ mặc trang phục áo hai dây đi gặp các bác cựu chiến binh. Trang phục cũng góp phần tạo ra khoảng cách, ảnh hưởng đến tâm lý giao tiếp và thể hiện tầm văn hóa của nhà báo. Nhà báo cần luôn ý thức những thứ nhỏ làm nên thành công lớn.

Như vậy, nhà báo phải xây dựng phong cách giao tiếp chuyên nghiệp, thể hiện trong các kĩ năng từ chọn trang phục, cách đi đứng, nói năng, cách bắt đầu cuộc nói chuyện đến cách ứng xử với nguồn tin trong các điều kiện và tình huống khác nhau. Hoạt động giao tiếp của nhà báo với nguồn tin luôn đi theo chủ đích là khai thác thông tin nên đòi hỏi nhà báo phải chủ động và mềm dẻo, linh hoạt.

2. Giao tiếp với công chúng

Khi giao tiếp với công chúng, phong cách giao tiếp của nhà báo thể hiện sự tôn trọng công chúng trước hết bằng việc thông tin chân thực, khách quan. Sự phát triển của đất nước cùng sự đi lên của đời sống đã giúp công chúng báo chí ngày càng có điều kiện để nâng cao trình độ nhận thức và các điều kiện tiếp nhận thông tin. Trong một thế giới ngập tràn thông tin, công chúng tìm đến báo chí như một kênh thông tin chính thống và chân thực. Do vậy, trong quá trình giao tiếp, nhà báo phải mang đến cho công chúng thông tin đảm bảo tính khách quan, chân thực. Bên cạnh đó, nhà báo hiểu thông tin mình cung cấp có tác động đến nhận thức, thái độ và hành vi của công chúng, bởi vậy cần thông tin trung thực, công bằng, khách quan để tạo giúp công chúng lập nhận thức đúng đắn, thái độ và hành vi phù hợp. Những sự việc nhà báo thông tin thiếu khách quan, trung thực bị phát hiện đều bị công chúng phê phán, tẩy chay. Và như vậy, quá trình giao tiếp của nhà báo đã thu lại hiệu quả ngược.

Bên cạnh đó, sự chính xác, mạch lạc trong thông điệp giao tiếp của nhà báo là điều kiện để công chúng đón nhận thông tin báo chí có hiệu quả. Giao tiếp báo chí không chấp nhận cách trình bày thông điệp dài dòng, gây nhầm lẫn hoặc tối nghĩa. Thông tin báo chí cần đơn nghĩa và được hiểu chính xác, tạo sự tác động trực tiếp vào nhận thức của người tiếp nhận. Nhà báo phải diễn đạt sao cho công chúng đọc, nghe, xem thông tin của mình với chỉ một cách hiểu và hiểu chính xác về sự kiện, vấn đề thời sự. Một trong những điều kiện để hoạt động nghề báo là phải có năng lực diễn đạt chính xác điều cần truyền tải đi. Nhà báo cần quan tâm đến cách thức tổ chức thông điệp giao tiếp sao cho sáng rõ và dễ tiếp nhận. Sự thận trọng, cân nhắc trong diễn đạt là điều cần thiết để nhà báo đạt được mục đích giao tiếp với công chúng.

Một yêu cầu nữa là nhà báo khi giao tiếp với công chúng phải nhiệt thành và gần gũi. Đặc biệt, đối với những nhà báo giao tiếp trực tiếp với công chúng trên sóng phát thanh, truyền hình, sự nhiệt thành và gần gũi có ý nghĩa thu hút, lôi cuốn, thuyết phục công chúng nhiệt tình đón nhận thông tin giao tiếp. Thực tế cho thấy, một tin nóng hổi nhưng nếu nhà báo thể hiện nó với giọng điệu buồn tẻ, đơn điệu thì công chúng vẫn chỉ xem đó là một tin nhàm tẻ. Nhưng khi nhà báo thể hiện với tất cả sự quan tâm, sự nhập cuộc vào dòng thông tin thời sự thì đó chính là lúc họ dễ truyền cảm xúc mạnh mẽ tới công chúng, tạo cảm hứng và ngay lập tức tạo được sự giao tiếp tích cực. Sự nhiệt thành có thể tạo ra sự lây lan tâm lý đến người xem, nghe và họ nhiệt thành tiếp nhận trở lại. Mỗi nhà báo cần phải có nhiệt thành trong giọng nói và phong cách của mình. Bên cạnh đó, sự thân thiện, gần gũi trong giao tiếp cũng là điều kiện cần để nhà báo đến được gần với công chúng hơn. Nhà báo cần truyền đạt thông điệp giao tiếp như cách trò chuyện với những người bạn hoặc theo cách là người đồng hành cùng công chúng.

Để làm nên phong cách giao tiếp cuốn hút, hấp dẫn người xem, người nghe, nhà báo không chỉ cần có những tố chất bẩm sinh mà còn phải tích cực và hăng say rèn luyện. Nhà báo kỳ cựu của kênh truyền hình CNN Larry King, người đã được nhận danh hiệu “Người dẫn chương trình ấn tượng nhất” nước Mỹ và được tạp chí Time bình chọn là “Chuyên gia micro số 1” từng chia sẻ trong cuốn How to talk to Anyone, Anytime, Anywhere: “Người ta bảo rằng, tôi có tài ăn nói, và lại nói rất thành công nữa chứ. Thực ra, để có được ngày hôm nay, tôi đã phải nỗ lực không ngừng. Bạn biết Ted Williams không? Anh vận động viên bóng chày này có tài năng bẩm sinh mà ai cũng ao ước, thế nhưng anh vẫn phải rèn luyện mỗi ngày như những người khác đấy thôi. Và cả Luciano Pavarotti vừa lọt lòng mẹ đã có chất giọng tuyệt vời, nhưng tới giờ phút này anh vẫn còn luyện hát. Bạn thấy đấy, rèn luyện là cách duy nhất để có được năng lực thật sự, cho dù bạn có năng khiếu bẩm sinh hay không”. Như vậy, sự rèn luyện công phu mới là yếu tố quyết định phong cách giao tiếp của nhà báo.

Một xu hướng hiện nay trên báo phát thanh, truyền hình là các phóng viên, biên tập viên tự trình bày trực tiếp các tác phẩm của mình trên sóng. Một ưu thế của phóng cách giao tiếp này chính là sự chân thực, gần gũi trong chính giọng nói và biểu cảm gương mặt của phóng viên, biên tập viên. Họ chính là những người trực tiếp thu thập và xử lý thông tin, sáng tạo tác phẩm nên khi thể hiện, họ dễ dàng truyền đạt thông tin về sự kiện, vấn đề một cách sinh động, chân thực, đồng thời chuyển tải được sức nóng của thông tin thời sự đến với khán thính giả. Đây là cách để tác phẩm báo chí mang trọn vẹn cảm xúc của chính người tham gia chứng kiến và thẩm định sự kiện. Tuy phóng viên, biên tập viên thường không có giọng nói chuẩn và kĩ thuật thể hiện điêu luyện như phát thanh viên nhưng lại có thể tạo ra sự đa dạng, sinh động và cảm giác gần gũi, khách quan trong việc phản ánh thông tin.

 
TS. Đinh Thu Hằng

Nguồn tin: nguoilambao.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

Thăm dò

Ý kiến của bạn về giao diện trang này?

Rất đẹp

Đẹp

Bình thường

Xấu

Rất xấu


THÔNG TIN CẦN BIẾT

Thống kê

  • Đang truy cập: 86
  • Khách viếng thăm: 40
  • Máy chủ tìm kiếm: 46
  • Hôm nay: 7752
  • Tháng hiện tại: 33806
  • Tổng lượt truy cập: 24502000