Người làm báo Tiền Giang

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Nhiệp vụ Phóng sự điều tra

Đăng lúc: Thứ sáu - 13/11/2015 16:23
Người Anh thường dùng nhập vai để viết điều tra. Nhưng người Mỹ và nhiều nước khác thì hạn chế vì cho rằng là vi phạm đạo đức.

 Tác nghiệp  - Ảnh: Dương Thanh Huy
1. Những điều cần ghi nhớ

- Trọng chứng hơn trọng cung.

- Máy ảnh và máy ghi âm là hai vật dụng không thể thiếu được trong điều tra.

- Phân tích động cơ của người cung cấp thông tin (đấu tranh một cách chính đáng, lợi dụng đấu tranh để vụ lợi, những người nghiện tố cáo). 

- Hiện tượng những gì xảy ra lần đầu là ngẫu nhiên, xảy ra hai lần giống nhau là trùng hợp và xảy ra ba lần giống nhau là có vấn đề cần quan tâm.

- Về nguồn tin phải từ 3 nguồn tin trở lên thì mới được tin rằng: “đã được xác minh”, chưa xác minh được ba nguồn tin thì đó chỉ là lắng nghe dữ kiện.

- Khi đặt bút viết bài nên trả lời cho câu hỏi: “Khi bài báo này đăng, mình còn băn khoăn điều gì không? Ai sẽ thiệt hại, ảnh hưởng sau bài báo này. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo sau bài báo này”.

- Khi viết xong một bài báo nên tìm những phản hồi khác nhau trước và sau khi đăng đây là một việc cần thiết.

- Có 10 thông tin chỉ nên đăng từ 5 – 7 tin, không nên đăng hết. Để: bảo vệ nguồn tin, dự trữ cho những bài tiếp theo, đề phòng trường hợp bị phản công, có những chứng cứ để tự bảo vệ mình trước pháp lý.

- Hãy có một ý thức lưu trữ và bảo vệ tài liệu của mình có được.

- Trong điều tra hãy bảo vệ uy tín đất nước, uy tín của tờ báo, uy tín cá nhân. 

2. Nghiệp vụ nhập vai 

Người Anh thường dùng nhập vai để viết điều tra. Nhưng người Mỹ và nhiều nước khác thì hạn chế vì cho rằng là vi phạm đạo đức. Những hãng tin lớn hoàn toàn không cho phép phóng viên nhập vai.

Nhập vai cung cấp bằng chứng tốt nhất về những việc làm sai trái mà trong đó kẻ phạm tội tự nói ra những lời buộc tội chính mình. Ở Việt Nam thì sử dụng nhập vai khá phổ biến. 

Nhập vai và 9 yếu tố gây tranh cãi (Bill Kovach và Tom Rosenstiel):

- Nhiệm vụ đầu tiên của báo chí là nói sự thật.

- Sự trung thành hàng đầu là đối với người dân.

- Cốt lõi là tuân thủ nguyên tắc kiểm chứng.

- Nhà báo phải duy trì tính độc lập với người mà họ đang nhập vai để viết (không được hoà tan, đồng loã với đối tượng).

- Nghiệp vụ được sử dụng như một công cụ để giám sát độc lập quyền lực.

- Cho phép công chúng tranh luận và phê bình.

- Nhà báo phải nỗ lực để làm cho tin tức quan trọng thú vị và có liên quan đến người đọc.

- Tin tức phải được duy trì tính toàn diện và cân xứng.

- Nhà báo phải được cho phép làm việc theo lương tâm mình.

Có 10 quy định trong nhập vai:

- Phải mang lợi ích công.

- Phải đầy đủ chứng cứ và nhân chứng cho thấy có hành động vi phạm thì mới được dấn thân điều tra.

- Thủ pháp và phương tiện phải cân nhắc so với mức độ nghiêm trọng của đề tài.

- Việc nhập vai chỉ sử dụng trong nhiệm vụ chống lại tội phạm.

- Không bao giờ được đặt bẫy đối tượng điều tra. Không được đẩy người ta đến phạm tội để phục vụ cho mục đích bài viết của mình.

- Nhà báo cần đảm bảo bài viết công bằng.

- Các toà soạn và nhà báo nên có phương án kĩ trước khi nhập vai, nắm chắc luật và không đánh giá thấp các nguy cơ đối mặt.

- Việc thu hình bí mật cần phải có sự đồng ý của cơ quan.

- Chỉ nhập vai khi vì lợi ích công và khi không thể thu thập bằng chứng qua những nghiệp vụ khác.

Một số điều lưu ý :

- Trước khi nhập vai hãy cân nhắc vấn đề đạo đức.

- Tham vấn người nắm rõ pháp lý.

- Phải kiên nhẫn.

- Kín miệng vì những gì bạn nói trong ghi hình có thể bị sử dụng sau này.

- Đặc biệt nên đi nhiều người để có người làm chứng cho cá nhân mình.

- Nhập vai mà không cần vai : Không cần đóng giả chỉ cần tiếp cận. 

- Sử dụng điện thoại để quay lại.

- Tối thiểu phát ngôn không chính xác. Luôn luôn xem lại các tài liệu. 

- Đánh giá được hết các nguy hiểm có thể.

- Phải cử đúng người, xem có năng lực để làm không.

- Hãy lập một kế hoạch đề phòng thất bại. Tập dượt trước./.

Nguồn tin: Tap chí nghề báo
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

Thăm dò

Ý kiến của bạn về giao diện trang này?

Rất đẹp

Đẹp

Bình thường

Xấu

Rất xấu


THÔNG TIN CẦN BIẾT

Thống kê

  • Đang truy cập: 31
  • Khách viếng thăm: 29
  • Máy chủ tìm kiếm: 2
  • Hôm nay: 4136
  • Tháng hiện tại: 327362
  • Tổng lượt truy cập: 22759753