Người làm báo Tiền Giang

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Tìm hướng đi chuyên nghiệp cho ảnh báo chí

Đăng lúc: Thứ ba - 05/07/2011 15:16

Ảnh báo chí vẫn tiếp tục là một bài toán khó trong các Giải Báo chí Quốc gia, dù năm 2010, cơ chế nộp tác phẩm dự thi đã được cởi mở, tự do hơn rất nhiều.

Dù các cuộc thi, tuyển chọn ảnh quy mô trong nước được tổ chức thường xuyên hàng năm
nhưng ảnh báo chí Việt Nam vẫn còn thiếu tính chuyên nghiệp 

Không phát triển vì hạn chế nhận thức

Nhà báo Vũ Huyến, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Nhiếp ảnh thống kê, gần 1.000 báo, tạp chí (bao gồm cả các chuyên san nội bộ) đang sử dụng ảnh như một hình thức truyền thông. Đó là chưa nhắc đến hàng vạn bức ảnh được in trên các ấn phẩm, sách truyền thống, kỷ yếu, trên các chương trình truyền hình và lịch các loại…

Việt Nam hiện đang nằm trong danh sách những nước hàng đầu thế giới sử dụng các phương tiện nhiếp ảnh từ chụp, làm ảnh, sử dụng kỹ xảo phần mềm Photoshop có tốc độ phát triển cao nhất trong lĩnh vực ảnh quảng cáo. Độ chênh lệch về thiết bị chụp, làm ảnh so với các nước hàng đầu thế giới nếu cách đây 20 năm là một nửa thế kỷ thì nay đã ngang bằng. Cũng ở Việt Nam, nhịp độ các cuộc thi và tuyển chọn ảnh do giới nhiếp ảnh, giới ảnh và các cơ quan truyền thông phối hợp tổ chức cũng vào loại hàng đầu ở châu Á, bỏ khá xa các nước trong khối ASEAN.

“Thế nhưng hình như ảnh báo chí Việt Nam với tư cách một loại hình báo chí truyền thông lại có khuôn mặt khác. Từ khi báo chí có tổ chức chính thức xuất hiện đến nay, thành tích của ảnh báo chí không nhiều. Từ năm 1975 đến nay, chưa một lần ảnh báo chí Việt Nam đạt giải, thậm chí được treo trong các cuộc thi ảnh quốc tế lớn World Press Photo hàng năm. Sự hưởng ứng giải ảnh báo chí hàng năm do Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức hời hợt, số lượng ảnh từ hàng trăm tờ báo gửi đến cho Ban tổ chức giải, năm cao nhất cũng chỉ bằng một nửa số lượng ảnh ở một cuộc thi cấp tỉnh, có năm chỉ bằng 1% số lượng một cuộc thi ảnh nghệ thuật do giới nhiếp ảnh đứng ra phát động”, Nhà báo Vũ Huyến buồn rầu nhận định.

Theo Nhà báo Vũ Huyến, các trung tâm đào tạo báo chí lớn trên thế giới thường có 4 ngành chuyên sâu: báo viết, báo nói, báo hình và báo ảnh. Chưa có nơi nào lại xếp ảnh báo chí và báo ảnh thuộc báo in như ở Việt Nam. “Ở không ít tờ báo, ảnh một đằng, bài một nẻo, ảnh chỉ mang tính minh họa, chưa đủ tầm đứng độc lập, báo lòe loẹt, thiếu tập trung, loạn màu sắc… Thậm chí có những tờ báo dùng nhiều ảnh chụp lãnh đạo mà thiếu ảnh dân thường với lý do “chụp ảnh lãnh đạo mà không đưa to, không đưa lên bìa là phiền phức”. Nếu vậy thì đâu còn là chuyên nghiệp?”, Nhà báo Vũ Huyến đặt câu hỏi.

Còn theo Thạc sỹ Phan Ái, Khoa Báo chí (Học viện Báo chí và Tuyên truyền), sự yếu kém của ảnh báo chí có nguyên nhân đầu tiên xuất phát từ nhận thức về lĩnh vực này. “Còn khá nhiều người làm công tác quản lý ở các cơ quan báo chí không thực sự hiểu tiêu chí của một bức ảnh báo chí. Thậm chí có vị phó tổng biên tập một tờ báo còn cho rằng công việc giảng dạy ảnh báo chí hiện nay quá nhàn bởi đã có máy ảnh kỹ thuật số, ai bấm cũng có thể ra ảnh. Cũng chính từ suy nghĩ này nên việc sử dụng ảnh trên tờ báo cũng rất tùy tiện, chú thích theo kiểu tiện sao nói thế”, Thạc sỹ Phan Ái cho biết và cho rằng hiện trong nhận thức của một số người làm lãnh đạo các cơ quan báo chí vẫn cho rằng ảnh trên báo chỉ dùng để minh họa mà không hiểu rằng ảnh báo chí là một loại hình thông tin của báo chí.

Không chỉ là việc của phóng viên ảnh

Theo Thạc sỹ Phan Ái, một tờ báo sử dụng ảnh báo chí một cách chuyên nghiệp là nơi ban biên tập phải có định hướng cụ thể cho ban thư ký về những tiêu chí cơ bản cho một bức ảnh khi dùng trên báo. Chỉ dùng những bức ảnh có bố cục tốt, ánh sáng tốt, thời cơ bấm máy tốt, không được dàn dựng, sắp xếp, can thiệp vào sự kiện. Chú thích phải đủ các yếu tố thông tin, giúp cho người đọc thỏa mãn những vấn đề họ tò mò về sự kiện trong ảnh, chỉ rõ người trong ảnh là ai, ở đâu, sự kiện diễn biến trong thời gian nào… Lãnh đạo các cơ quan báo chí giữ vai trò chủ đạo trong việc sử dụng ảnh trên báo, họ không cần phải là người chụp ảnh giỏi nhưng cần biết xác lập những tiêu chí cho việc dùng ảnh trên báo, đồng thời họ có quyền dùng người trong khâu biên tập báo và phản ánh sự kiện.

Còn Nhà báo Vũ Huyến cho biết, trong đào tạo, nhiều nước thậm chí quan niệm đào tạo một phóng viên nhiếp ảnh là đào tạo 2 lần: đào tạo một nhà báo thực thụ và đào tạo một người chụp ảnh thực thụ và việc đào tạo này rất tốn kém. Trong khi đó, ở nước ta để nâng cao chất lượng ảnh báo chí, nhiều hội thảo, lớp tập huấn nghiệp vụ ở trung ương, liên chi hội, chi hội vài năm nay đã được tổ chức, nhưng không thấy có mặt thư ký tòa soạn, họa sĩ…, là những người rất cần có kiến thức về nhiếp ảnh để sử dụng ảnh đúng trên các trang báo. Đối với biên tập viên, tính chuyên nghiệp trong việc sử dụng ảnh báo chí ở chỗ biết gợi ý đề tài trọng tâm cho phóng viên, gợi ý phương pháp thể hiện thông qua thể loại thích hợp với quy mô sự kiện. Sau khi phóng viên đi cơ sở về, biên tập viên ảnh là người biết tập hợp ảnh cho vấn đề thông tin, nên chọn bao nhiêu ảnh cho sự kiện, biết dùng ảnh nào làm “đinh” cho toàn bộ số báo và trang báo, biết chỉ đạo họa sĩ dàn dựng trang thế nào để người đọc tiếp nhận thông tin thuận lợi.

Khác với nhiều nước trên thế giới, do hoàn cảnh lịch sử và thực tiễn đời sống có nét riêng, người làm ảnh ở Việt Nam cùng một lúc có thể vừa làm nhà báo, vừa là thợ ảnh, lại thích chụp ảnh nghệ thuật để có danh, có thưởng. Có được cả hai danh nhà báo và nghệ sĩ nhiếp ảnh thì càng tốt. Sự không tách bạch về thân phận và thiếu chuyên nghiệp dẫn đến lối tác nghiệp lẫn lộn, chụp ảnh báo chí thì thiếu sự kiện, không thật, không cập nhật vì quen lối xếp đặt bố trí, mỹ cảm của ảnh nghệ thuật, còn chụp ảnh nghệ thuật thì lại bị gò ép khiên cưỡng vào những vấn đề xã hội bức xúc… Nâng chất lượng ảnh báo chí Việt Nam xem ra không chỉ là việc của phóng viên ảnh. “Chuyên nghiệp trong nghề ảnh báo chí trước hết ở nhận thức ảnh báo chí như một loại hình báo chí độc lập, chuyên nghiệp ngay trong công tác đào tạo, trong sử dụng lao động và trong phổ biến sản phẩm ảnh”, Nhà báo Vũ Huyến nhấn mạnh.


Nguồn tin: Bưu Điện Việt Nam
Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

Thăm dò

Ý kiến của bạn về giao diện trang này?

Rất đẹp

Đẹp

Bình thường

Xấu

Rất xấu


THÔNG TIN CẦN BIẾT

Thống kê

  • Đang truy cập: 23
  • Khách viếng thăm: 21
  • Máy chủ tìm kiếm: 2
  • Hôm nay: 78
  • Tháng hiện tại: 67889
  • Tổng lượt truy cập: 21860687